รู้ได้ยังไงว่าถึงเวลาต้องจดภาษีมูลค่าเพิ่ม

หลายคนคิดว่าเรื่องภาษีมูลค่าเพิ่มเป็นเรื่องของบริษัทใหญ่ จึงไม่เคยดูยอดขายของตัวเองเทียบกับเกณฑ์เลย จนวันหนึ่งผู้ทำบัญชีแจ้งว่าเกินเกณฑ์ไปแล้วสามเดือน ซึ่งตอนนั้นมีทั้งภาษีย้อนหลังและค่าปรับรออยู่

เกณฑ์ที่ต้องรู้คือถ้ารายได้ต่อปีเกินหนึ่งล้านแปดแสนบาทจะต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ตัวเลขนี้ฟังดูสูงตอนเริ่มธุรกิจ แต่เมื่อคิดเป็นรายเดือนจะเห็นว่าไม่ไกลเลยเพราะเฉลี่ยเดือนละประมาณหนึ่งแสนห้าหมื่นบาทก็ถึงเกณฑ์แล้ว หลายคนพลาดเพราะไม่ได้ดูยอดสะสม เดือนหนึ่งขายได้แสน อีกเดือนขายได้สองแสน ไม่รู้สึกว่าเยอะ แต่พอรวมทั้งปีก็เกินไปแล้ว

สิ่งที่ควรทำทุกเดือนคือบวกยอดขายสะสมตั้งแต่ต้นปีทุกสิ้นเดือน ซึ่งใช้เวลาไม่ถึงห้านาทีแต่ป้องกันปัญหาที่แก้ยากที่สุดเรื่องหนึ่งได้ ถ้ายอดสะสมเริ่มเข้าใกล้เกณฑ์อย่างเช่นถึงหนึ่งล้านสี่แสนถึงห้าแสน ให้เริ่มคุยกับผู้ทำบัญชีล่วงหน้าเลยโดยไม่ต้องรอให้เกิน เพราะการเตรียมตัวก่อนดีกว่าตามแก้ทีหลังมาก และควรตั้งเตือนในปฏิทินไว้ทุกสิ้นเดือนโดยไม่อาศัยความจำ เพราะเดือนที่ขายดีคือเดือนที่ยุ่งที่สุดและลืมง่ายที่สุด

เมื่อเกินเกณฑ์แล้วต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภายในกำหนดเวลาที่กฎหมายกำหนด ไม่ใช่รอถึงสิ้นปี เพราะการจดช้าทำให้มีทั้งภาษีที่ควรเก็บจากลูกค้าแต่ไม่ได้เก็บซึ่งเราต้องรับภาระเอง บวกเบี้ยปรับและเงินเพิ่มจากการไม่ยื่นตามกำหนด ควรให้ผู้ทำบัญชีเป็นคนคำนวณและยื่นให้ เพราะรายละเอียดกำหนดเวลาและเอกสารมีเงื่อนไขที่ต้องดูเป็นกรณี

สำหรับคำถามว่าจดก่อนถึงเกณฑ์ได้ไหม คำตอบคือได้และบางกรณีก็เป็นข้อดี เหมาะกับกรณีที่ลูกค้าส่วนใหญ่เป็นบริษัทที่ต้องการใบกำกับภาษี หรือธุรกิจมีการซื้อของเข้ามามากทำให้ภาษีซื้อที่หักได้มีมูลค่าสูง แต่ไม่เหมาะกับกรณีที่ลูกค้าเป็นบุคคลทั่วไปที่ไม่ต้องการใบกำกับภาษี เพราะราคาที่ต้องบวกภาษีเพิ่มจะทำให้แข่งขันยากขึ้นและมีภาระยื่นแบบรายเดือนตามมา ทางที่ดีคือให้ผู้ทำบัญชีคำนวณเทียบให้ดูก่อนตัดสินใจว่าในกรณีของเราจดก่อนหรือรอให้ถึงเกณฑ์คุ้มกว่ากัน

เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องที่รู้ทีหลังแล้วค่อยแก้ได้ เพราะโทษคิดจากระยะเวลาที่ล่าช้า ยิ่งรู้ช้ายิ่งแพง การบวกเลขห้านาทีทุกสิ้นเดือนจึงเป็นการป้องกันที่ถูกที่สุดเท่าที่จะทำได้