รายได้ต้องเข้าระบบให้ครบ เหตุผลที่ไม่ใช่แค่เรื่องถูกผิด

หลายคนที่เคยทำธุรกิจแบบบุคคลธรรมดามาก่อนยังติดนิสัยเดิม คือรับเงินสดบ้าง โอนเข้าบัญชีส่วนตัวบ้าง แล้วนำเข้าระบบเฉพาะส่วนที่จำเป็น พอเป็นบริษัทแล้ววิธีคิดแบบนี้สร้างปัญหามากกว่าที่เห็น และไม่ใช่แค่เรื่องผิดกฎหมายอย่างเดียว

เรื่องที่คนพูดถึงกันอยู่แล้วคือรายได้ที่ไม่เข้าระบบเป็นการแสดงรายได้ต่ำกว่าความจริง ซึ่งมีบทลงโทษทั้งเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม และถ้าย้อนหลังหลายปีตัวเลขจะสูงมาก เรื่องนี้ทุกคนรู้อยู่แล้วจึงขอข้ามไปพูดถึงเรื่องที่คนไม่ค่อยพูดถึงกันมากกว่า

สิ่งแรกที่มักไม่ได้คิดคือการกู้เงิน เมื่อธุรกิจโตขึ้นแล้วอยากขยาย ธนาคารจะดูงบการเงินเป็นหลัก ถ้างบแสดงรายได้ปีละสองล้านทั้งที่จริงห้าล้าน วงเงินที่ได้ก็จะคิดจากสองล้าน หลายคนมาเสียใจตอนที่โอกาสมาถึงแล้วแต่กู้ไม่ได้ เรื่องที่สองคือการขายบริษัทหรือหาหุ้นส่วน เพราะไม่มีใครซื้อกิจการหรือลงทุนด้วยจากตัวเลขที่พิสูจน์ไม่ได้ คำว่าจริงๆ ได้มากกว่านี้ไม่มีมูลค่าใดๆ ในการเจรจา เรื่องที่สามคือการเข้าประมูลงานใหญ่ เพราะงานภาครัฐและบริษัทใหญ่มักดูงบการเงินย้อนหลังเป็นเงื่อนไข และเรื่องสุดท้ายที่เงียบที่สุดแต่เสียหายที่สุดคือเราเองก็ไม่รู้ความจริง เมื่อตัวเลขไม่ครบเราจะไม่รู้ว่าสินค้าตัวไหนกำไรดี ลูกค้ากลุ่มไหนคุ้ม และเดือนไหนควรระวัง เท่ากับขับรถโดยปิดมาตรวัดทั้งหมด

หลายคนคิดว่าถ้าไม่บันทึกก็ไม่มีใครรู้ แต่ตัวเลขในงบมีความสัมพันธ์กันเองอยู่ และความผิดปกติจะโผล่ออกมาเอง เช่นยอดหนี้ที่บริษัทค้างกรรมการโตขึ้นทุกปีเพราะเจ้าของต้องเอาเงินส่วนตัวมาเติมตลอดทั้งที่บริษัทควรมีเงินพอ หรือสินค้าคงเหลือบวมขึ้นเรื่อยๆ เพราะซื้อเข้ามาแล้วขายออกไปโดยไม่บันทึกรายได้ของจึงค้างอยู่ในบัญชีทั้งที่ในโกดังไม่มีจริง หรือกำไรบางเกินกว่าที่ธุรกิจประเภทนั้นจะเป็นไปได้เมื่อเทียบกับกิจการอื่นในกลุ่มเดียวกัน สัญญาณเหล่านี้เห็นได้จากงบการเงินโดยไม่ต้องไปตรวจถึงหน้างานเลย

ทางออกที่ทำได้จริงไม่ใช่การซ่อนให้แนบเนียนขึ้น แต่คือการวางแผนภาษีอย่างถูกต้อง เพราะการนำรายได้เข้าระบบครบไม่ได้แปลว่าต้องเสียภาษีสูงสุดเสมอไป ยังมีค่าใช้จ่ายที่หักได้ซึ่งหลายคนไม่ได้เก็บเอกสาร มีสิทธิประโยชน์ทางภาษีที่ไม่เคยใช้ และมีวิธีจัดโครงสร้างค่าตอบแทนที่เหมาะสมกว่า สิ่งสำคัญคือต้องคุยกับผู้ทำบัญชีตั้งแต่ต้นปีไม่ใช่ตอนปิดงบ เพราะการวางแผนต้องทำล่วงหน้า เมื่อปีผ่านไปแล้วจะเหลือแค่การรายงานสิ่งที่เกิดขึ้นไปแล้วเท่านั้น